Khổng Tử mấy mươi năm cuộc đời

Khổng Tử mấy mươi năm cuộc đời
"Kỷ sở bất dục vật thi ư nhân" (己 所 不 欲勿 施 於 人 - cái gì mình không thích thì đừng làm cho người khác)
 
 
Câu nói của Khổng Tử mà học trò ông ghi lại trong Luận ngữ như sau:

“Ngô thập hữu ngũ nhi chí vu học tam thập nhi lập tứ thập nhi bất hoặc ngũ thập nhi tri thiên mệnh lục thập nhi nhĩ thuận thất thập nhi tòng tâm sở dục bất du củ"

Nghĩa là: "Ta mười lăm tuổi để hết tâm trí vào việc học ba mươi tuổi tự lập thân bốn mươi tuổi không nghi hoặc điều gì năm mươi tuổi biết mệnh trời sáu mươi tuổi nghe lời người là hiểu được bẩy mươi tuổi muốn điều gì là tùy tâm mình mà không vượt ra khuôn phép quy củ".

Có thể nói tiểu sử trên là mô hình lý tưởng về sự thành đạt của con người. Ngày nay người ta thường viện dẫn câu nói trên để nói về mục tiêu kết quả tu dưỡng phát triển của con người gắn với từng giai đoạn như sau:
 
"Thập hữu ngũ nhi chí vu học" ( ? ) - nghĩa là 15 tuổi thì để hết tâm trí vào việc học; nói cách khác thiếu thời cần tập trung vào việc tu dưỡng xác định chí hướng và tích lũy kiến thức.
 
"Tam thập nhi lập" (三十而立) - 30 tuổi lập thân lập nghiệp - đã trụ vững có nghề nghiệp việc làm có khả năng nuôi sống bản thân và gia đình đã xác định vị trí của mình trong xã hội.
 
"Tứ thập nhi bất hoặc" (四十而不惑) - 40 tuổi không còn mê hoặc đến tuổi này thì đã chín chắn lịch duyệt; có kiến thức và kinh nghiệm phong phú nên đối với những việc diễn ra trong xã hội có chính kiến rõ ràng kiên định không còn nghi ngờ (bất hoặc).
 
"Ngũ thập nhi tri thiên mệnh" (五十而知天命) - 50 tuổi thì biết rõ sứ mệnh của mình; đã nắm vững quy luật tự nhiên và xã hội biết được xu thế của thời cuộc nên công việc thường thuận lợi và dễ dàng đi đến thành công.
 
"Lục thập nhi nhĩ thuận" (六十而耳順) - 60 tuổi thì không còn chướng tai gai mắt; do lý giải đúng căn nguyên của mọi việc diễn ra xung quanh và thấu hiểu nhân tình thế thái nên dễ thông cảm và có thái độ khoan dung hơn - nhìn sự việc không còn thấy chướng tai gai mắt (thuận nhĩ); không như tuổi trẻ hiểu biết còn nông cạn nên trước nhiều sự việc thường cảm thấy khó chịu bực mình.
 
"Thất thập nhi tòng tâm dục bất du cửu" (七十而從心欲,不踰矩) - Tới tuổi 70 cổ lai hy thì đạt đến cảnh giới đắc đạo tâm tính và đạo đã hợp nhất mọi thứ đã thành bản năng nên nghĩ gì hay làm gì cũng đều hợp đạo chẳng vi phạm phép tắc (bất du cửu = không vượt ra ngoài quy tắc).
 
(Sưu tầm)

phuctrinh

Phuc Trinh: Cám ơn thietthuongton mình đã đính chính lại câu phương ngôn= Kỷ sở bất dục vật thi ư nhân.

thietthuongton

đính chính

"kỷ sở bất dục ..."