Bao giờ hết ngập?

Bao giờ hết ngập?

Dự án quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực TP.HCM của Bộ NN-PTNT (được phê duyệt tháng 10.2008 tổng đầu tư 11.500 tỉ đồng) được chia ra làm 3 vùng: Vùng I gồm bờ hữu sông Sài Gòn - Nhà Bè vùng II khu vực ngã ba sông Đồng Nai - Sài Gòn và vùng III khu vực bờ tả sông Sài Gòn - Soài Rạp.

Nhiều nhà khoa học am hiểu cả lý luận và thực tiễn khẳng định 4 năm và thậm chí lâu hơn thế TP.HCM chỉ có thể cải thiện tình hình ngập lụt chứ không thể hết ngập lụt nếu các giải pháp đưa ra không giải quyết đồng bộ và triệt để.

Hệ thống thoát nước mưa và nước thải của TP.HCM đang được làm mới và nâng cấp nhờ các dự án ODA và còn phải tiếp tục làm nữa. Nếu không kiểm soát được mực nước trên "bể tiêu" chính là các kênh hở (nhờ hệ thống cống đê bao) thì dù có hoàn chỉnh các hệ thống thoát nước khi triều cao cũng không tiêu được. Nhưng khi các công trình thủy lợi kiểm soát được mực nước trên hệ thống kênh hở mà hệ thống thoát nước mưa nước thải không đáp ứng được bài toán tiêu tại các khu vực thì rất có thể lại xảy ra ngập do nước mưa ngay tại khu vực rất gần kênh rạch đã được hạ thấp mực nước.

Việc đầu tư theo dự án quy hoạch của Bộ NN-PTNT có tác dụng nhất định về giải quyết ngập úng nhưng tự một mình nó không giải quyết được toàn bộ vấn đề vì còn phụ thuộc vào hệ thống cống rãnh tiêu thoát nội ô. Vấn đề là các hệ thống cống rãnh này trong quá trình thực hiện lại chính là nguyên nhân gây tắc nghẽn đường tiêu vì trong khi thi công hàng loạt công trình không ai nắm được bao nhiêu bùn đất đã trôi xuống hệ thống cống rãnh hiện có làm giảm khả năng tiêu thoát của cống. Chưa kể việc người ta còn bê tông hóa vỉa hè xây dựng các công trình khác làm cho nước tập trung nhanh hơn.

Đô thị hóa là một quá trình không thể đảo ngược trong thời thế hiện nay. Người ta bỏ tiền ra đầu tư xây dựng các đô thị để kiếm lời còn chỗ đâu cho các "hồ điều tiết" theo lý thuyết? Cứ mỗi lần xây thêm đô thị bao thêm một diện tích nào đó thì biên triều phía ngoài sẽ ngày một cao hơn. Đó là quy luật. Ngay bản thân dự án quy hoạch đã được duyệt này cũng đã dự kiến trước điều đó nên đòi hỏi phải nâng cao trình bờ bao ở dự án Bờ hữu ven sông Sài Gòn từ (+2 20) lên (+2 50). Cứ như thế mà làm thêm vùng II vùng III. Mọi chuyện diễn ra giống hệt như truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh. Nước càng dâng thì núi càng cao.

Việc có hoàn thành toàn bộ các công trình Vùng I vào năm 2012 hay không là một dấu hỏi lớn như vốn đầu tư đền bù giải tỏa đặc biệt xây dựng các cống kiểm soát triều là rất mới ở VN. Ngoài 12 cống lớn trong dự án muốn kiểm soát triều còn phải xây dựng hàng chục cống nhỏ khác đòi hỏi bài toán vận hành hệ thống thật bài bản khoa học vì ảnh hưởng cả đến giao thông thủy và tác động đến môi trường.

TS Tô Văn Trường
http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200921/20090520233431.aspx

mossynguyen

Còn ngập dài dài!